<br><br><div class="gmail_quote"><br><div bgcolor="#ffffff" text="#000000">
<br>
<br>
-------- Original Message --------
<table border="0" cellpadding="0" cellspacing="0">
<tbody>
<tr>
<th valign="baseline" align="right" nowrap>Subject: </th>
<td>FW: Трпимо терор горштака | Преносимо</td>
</tr>
<tr>
<th valign="baseline" align="right" nowrap>Date: </th>
<td>Wed, 11 Nov 2009 12:53:16 -0500</td>
</tr>
<tr>
<th valign="baseline" align="right" nowrap>From: </th>
<td><br></td>
</tr>
<tr>
<th valign="baseline" align="right" nowrap>To: </th>
<td><a href="mailto:bishopddd@hotmail.com" target="_blank"><br></a></td>
</tr>
<tr>
<th valign="baseline" align="right" nowrap>References: </th>
<td><br></td>
</tr>
</tbody>
</table>
<br>
<br>
<br>
<br>
<hr>
Date: Tue, 10 Nov 2009 11:22:35 -0500<br>
<br>
Subject: <b>Òðïèìî òåðîð ãîðøòàêà | Ïðåíîñèìî<br>
</b><br>
Äðàãîñëàâ Ìèõàèëîâèž <br>
÷åòâðòàê, 29. îêòîáàð 2009.<br>
<br>
(ÍÈÍ, 29.10.2009)<br>
<br>
<a href="http://www.nspm.rs/prenosimo/trpimo-teror-gorstaka.html" target="_blank">http://www.nspm.rs/prenosimo/trpimo-teror-gorstaka.html</a><br>
<br>
Komentari (98):<br>
<a href="http://www.nspm.rs/component/option,com_yvcomment/ArticleID,21917/url,aHR0cDovL3d3dy5uc3BtLnJzL3ByZW5vc2ltby90cnBpbW8tdGVyb3ItZ29yc3Rha2EuaHRtbCN5dkNvbW1lbnQyMTkxNw==/view,comment/#yvComment21917" target="_blank">http://www.nspm.rs/component/option,com_yvcomment/ArticleID,21917/url,aHR0cDovL3d3dy5uc3BtLnJzL3ByZW5vc2ltby90cnBpbW8tdGVyb3ItZ29yc3Rha2EuaHRtbCN5dkNvbW1lbnQyMTkxNw==/view,comment/#yvComment21917</a><br>
<br>
<br>
<img alt="" src="cid:part1.02030002.00010305@sarajlic.ca" vspace="4" align="left" hspace="4">Íà ïèòàœå ïðîô. äð Ðîáåðòà Õîäåëà êî¼à ìó ¼å
êœèãà, êàäà ñå îñâðíå óíàçàä, íà¼áëèñêè¼à, àêàäåìèê Äðàãîñëàâ
Ìèõà¼ëîâèž ¼å îäãîâîðèî:<br>
- £à ñàì î òîìå âåž âèøå ïóòà ãîâîðèî, ìîæäà ÷àê è âàìà. Îä ìî¼èõ êœèãà
¼îø óâåê íà¼âèøå âîëèì Ïåòðè¼èí âåíàö. £åð òî ¼å êœèãà êî¼à ¼å ìåíè
áëèñêà, è êî¼à ìè ñâî¼èì èçðàçîì ïðîñòî ïåâà. È îâèõ ãîäèíà êàòêàä
ïîæåëèì äà ¼å óçìåì ó ðóêå è äà ¼å ïîãëåäàì è óâåê ó œî¼ èçíîâà óæèâàì.
Òî âàì ìîæäà çâó÷è íàðöèñîèäíî, àëè åòî, ¼à âîëèì òó ñâî¼ó êœèãó.<br>
Ðåöèìî, ìî¼à íà¼ïîçíàòè¼à êœèãà, êî¼à ñå íàëàçè è ó øêîëñêîì ïðîãðàìó,
¼åñòå êðàòêè ðîìàí Êàä ñó öâåòàëå òèêâå. Àëè ¼à ñàì îä œåãà ÷èòàâå
äåöåíè¼å íåêàêî ïîìàëî ñòðàõîâàî. È íèêàä, íà êœèæåâíèì âå÷åðèìà, íèñàì
æåëåî èç œåãà äà ÷èòàì. £åð ñàì ñå ïëàøèî äà òó ìîæå äà èñêðñíå íåøòî
ñà ÷èìå ñå âèøå íå ñëàæåì, øòî ó êœèæåâíîì ñìèñëó íè¼å ïî ìîì äàíàøœåì
ñõâàòàœó. Ñåì òîãà, òà êœèæèöà ¼å ó ñìèñëó êîìïîçèöè¼å âåîìà íàïðåãíóòà
è ¼àêî ìíîãî çàâèñè îä äåòàšà, à òè äåòàšè ñó íà ïðâè ïîãëåä ïîòïóíî
áåíèãíè, êàî äà èì íèøòà ó áëèæî¼ è äàšî¼ îêîëèíè íè¼å âàæíî, íàèçãëåä
áåçáðèæíè ó ñâîì èñïîšàâàœó è ïðîñòè êàî ïàñóš. È òåê êàñíè¼å ñå âèäè
äà òå ïî¼åäèíîñòè ó ñòâàðè íåïðåêèäíî ðàäå ¼åäíà çà äðóãó è ñòàëíî ñå
óçà¼àìíî ïîäðæàâà¼ó. Ñàäà ñó ìè îïåò èçàøëà íåêà èçäàœà òå êœèæèöå,
ðåöèìî, äâàäåñåò øåñòî èçäàœå íà ñðïñêîì ¼åçèêó è ïåòíàåñòè ïðåâîä íà
ñòðàíå ¼åçèêå, è ïîâîäîì òîãà ñàì ¼å îïåò ÷èòàî è ¼îø ¼åäàíïóò ñàì
çàêšó÷èî äà ñå äîáðî äðæè, øòî ñå íà ïðâè ïîãëåä, êàä óðîíèòå ó äåòàšå,
íå ìîðà âèäåòè. Ìîðàòå áèòè çà÷ó åíè êàä èçìå ó âèøå ðàâíîïðàâíå äåöå
êî¼å èìàòå ¼åäíî âàì òàêî îäñêî÷è äà ïîñòàíå ãåíåðàë. È âè, êî¼è ñòå ó
âî¼ñöè íà¼âèøå óñïåëè äà ïîñòàíåòå âî¼íèê ó âî¼íî¼ ïåêàðè, ó êî¼î¼ žåòå
òåê ìîžè äà ¼åäåòå òîïàî õëåá êîëèêî õîžåòå, íå ìîæåòå äà ñõâàòèòå ÷óäî
êî¼å ñå çîâå ãåíåðàë.<br>
<b>Ó ¼åäíîì èíòåðâ¼óó Áîðèñàâ Ñòàíêîâèž ¼å íà ïèòàœå äà ëè îñåžà ðàäîñò
ñòâàðàœà îäãîâîðèî îâàêâèì ðå÷èìà: «Íå, ¼à íå âîëèì äà ðàäèì. È òåøêî
¼å òî; òî ¼å êàî êàä ÷îâåê óçìå äà êîïà...» Êàêî ñòå âè ïèñàëè ðàíè¼å è
êàêî ïèøåòå ñàäà? Äà ëè ñå òî ìåœàëî ó òîêó âàøåã ñòâàðàëàøòâà? </b><br>
- Íè¼å ñå ìåœàëî óòîëèêî øòî ìè ¼å áèëî òåøêî íåêàäà, à òåøêî è ñàäà.
Äàíàñ ìè ¼å òî ïîãîòîâó òåøêî, ¼åð ñå ïðèáëèæàâàì îíîì òðåíóòêó êàä žó
íåñòàòè ñ îâîã ñâåòà. À ïðå òîã íåñòàíêà êîä ñâàêîã ïèñöà íàñòà¼å ¼åäíî
âðåìå êàä ó ñòâàðè íå ðàäè íèøòà. Òî ñàì âåž âèøå ïóòà âèäåî. Ïèñàö
êî¼è âèøå íå ðàäè ó ñòâàðè ñå ïðèïðåìà çà ôèçè÷êó ñìðò. Ìîæäà ¼å,
äàêëå, òî ñàäà íàñòàëî è êîä ìåíå. £à ñàäà íå ðàäèì ãîòîâî íèøòà øòî ¼å
ó âåçè ñà ôóêöèîíàëíîì êœèæåâíîøžó è îíî øòî ïèøåì î ¼åçèêó ìîæäà
ïðåäñòàâšà ñóðîãàò çà ìî¼ íåêàäàøœè ðàä. Ìî¼ ïðàâè ðàä ¼å, íàðàâíî,
÷èñòî ôèêöèîíàëíà, óìåòíè÷êà, ïðîçíà êœèæåâíîñò. À òîãà ó îâîì òðåíóòêó
êîä ìåíå èìà ìàëî. Íåøòî ïîêóøàâàì, àëè ìè íå ïîëàçè çà ðóêîì.<br>
<b>×èíè ìè ñå äà ñòå âè êàî ïèñàö ó ïðâî¼ ôàçè – èçðàçèòî, ñêîðî
èñêšó÷èâî – îðè¼åíòèñàíè ïðåìà ïî¼åäèíöó, ïðåìà èíäèâèäóóìó, è äà íåêî
êîëåêòèâíî îïðåäåšåœå âàøèõ ¼óíàêà âàñ ñêîðî äà íå çàíèìà. Ìå óòèì, ó
ïîñëåäœî¼ âàøî¼ êœèçè Ìà¼ñòîðñêî ïèñìî (Áåîãðàä 2007) ìîãó äà íà åì
èçðàçå êàî “íàøà íåñàâðøåíà äóøà”, èëè: “Ó íå áàø ñïîñîáíîì ñðïñêîì
íàðîäó êàòêàä ñå äåñè äà ñå ïî¼àâè íåêè... £îâàí Ñêåðëèž”. Èëè ãîâîðèòå
î äèíàðñêîì òèïó èëè Ñðáèíó êàî òàêâîì. Äà ëè òî ïîñòî¼è? £à òó âèäèì
äîñòà âåëèêó ðàçëèêó èçìå ó îíîã øòî ñòå íåêàä ïèñàëè è øòî ïèøåòå
ñàäà. Äà ëè òî òðåáà ñõâàòèòè êàî ïîëåìèêó ó îäðå åíîì èñòîðè¼ñêîì
êîíòåêñòó èëè ¼å, ïàê, ðå÷ î äóáîêîì óáå åœó äà ïîñòî¼è íåøòî êàî
“äèíàðñêè òèï” èëè “Ñðáèí”? </b><br>
- Òî ¼å ñàñâèì äðóãà÷è¼è òèï ïèñàœà. Òî ¼å òèï ðàöèîíàëíîã ïèñàœà,
ðàöèîíàëíîã ðàçìèøšàœà î ñâåòó êî¼è íàñ îêðóæó¼å. Îíó ðå÷åíèöó êî¼ó ñòå
öèòèðàëè èçãîâîðèî ñàì ó ïîñìðòíîì ãîâîðó ¼åäíîì ïðè¼àòåšó. Ó
ðàöèîíàëíîì ðàçìèøšàœó òàêâè ïî¼ìîâè ïîñòî¼å. Ó ìî¼î¼ ëèòåðàòóðè íå
çíàì äà ëè èõ èìà, ¼à áèõ ðåêàî äà èõ ó îíîìå øòî ñå çîâå óìåòíè÷êî
ïèñàœå çàèñòà íåìà. À îâà êœèãà è íè¼å ïðèïîâåäíà è íå òðåáà ¼å ìåðèòè
êàî óìåòíè÷êó ïðîçó, ó œî¼ íåìà íè¼åäíå ïðèïîâåòêå.<br>
Ìè, õîžó äà êàæåì, ó ñòâàðè òðïèìî òåðîð íåêèõ ãîðøòàêà ïðîãëàøåíèõ çà
òàêîçâàíó äèíàðñêó ðàñó, êî¼è ñó íàïóñòèëè ñâî¼å êîçå è îâöå ó ïëàíèíè
è íåçâàíè äîøëè ó ¼åäàí ïèòîì è äîñòà œàœàâ ñâåò äà ìó êàæó äà ñó
íà¼áîšè è äà èìà¼ó ïðàâî äà ìó ñåäå íà ãëàâè. Ó òîìå ñó èì ïîìàãàëè
ðåæèìè ïðâå, äðóãå è òðåžå £óãîñëàâè¼å, à ó äîáðî¼ ìåðè íàðóêó èì èäå è
äàíàøœè ðåæèì ó Ñðáè¼è, ïîãîòîâó ïðåêî äâå¼ó âîäåžèõ äåìîêðàòñêèõ
ñòðàíàêà. ×èòàâà èäå¼à î £óãîñëàâè¼è – à ñëè÷íî ñå, íàæàëîñò, ìèñëè è ó
ñàäàøœî¼ Ñðáè¼è, êî¼à ¼å, è ïîðåä ñâèõ ñòðàøíèõ ïîðàçà è òðàãåäè¼à ó XX
âåêó, òóïîóìíî îñòàëà ¼óãîñëîâåíñêà – áèëà ¼å çàñíîâàíà íà áåñìèñëåíî¼
åòíîëîøêî¼ òåîðè¼è £îâàíà Öâè¼èžà äà íà¼áîšè äåî ñðïñêîã íàðîäà íå æèâè
ó Ñðáè¼è íåãî èçâàí œå, íàðî÷èòî ïðåêî Äðèíå, è äà Ñðáè èç Ñðáè¼å èìà¼ó
èñòîðè¼ñêó äóæíîñò äà èçãèíó äà áè ò༠íà¼áîšè äåî ñîïñòâåíîã íàðîäà
ïðèâåëè ¼åäíî¼ íåìîãóžî¼ äðæàâè. Òà íåìîãóžà äðæàâà ¼å âåž òðåžè ïóò ó
äèìó è êðâè íåñòàëà, à ìàëîóìíå ¼óãîñëîâåíñêå èäå¼å è ñòå÷åíå ïðåäíîñòè
äèíàðñêå ðàñå ó Ñðáè¼è ñó îñòàëå. È ¼à, ïðèïàäà¼óžè îâîì ñìîšàâîì è
ñëèíàâîì ñâåòó Ñðáè¼å, ïîâðåìåíî ïîæåëèì äà šóäèìà ñà ïëàíèíå, êî¼èõ
çáîã œèõîâå ôèçè÷êå çàâîäšèâîñòè è ïðåâàðíîã øàðìà èìàì ó ïðèëè÷íî¼
êîëè÷èíè è ó ôàìèëè¼è, ïîðó÷èì äà íàì ñå ñêèíó ñà âðàòà è äà ñå íîñå
äî àâîëà íàòðàã ñâî¼èì çàáîðàâšåíèì ãëàäíèì êîçàìà.<br>
<b>Ó êœèçè Ìà¼ñòîðñêî ïèñìî ó òåêñòó «Êàêî äà ïîâðàòèì ñàìîïîøòîâàœå»
÷èòàì: „Íà êðà¼ó ïîïèñíèêà (ó ìîì äîñ¼åó) ñòî¼è äà ïàæœó òà¼íå ïîëèöè¼å
óæèâàì èç òðè ðàçëîãà: ïðâî, êàî ïðèñòàëèöà Ðåçîëóöè¼å Èíôîðìáèðîà,
îäíîñíî ãîëîîòî÷àíèí, äðóãî, êàî ñðïñêè íàöèîíàëèñòà, è òðåžå, êàî
ñàðàäíèê ôðàíöóñêå îáàâåøòà¼íå ñëóæáå“ (ñòð. 55). Ïðâè è òðåžè ðàçëîã
ñå ó âàøî¼ êœèçè êîìåíòàðèøå, äðóãè ñå ñàìî ïîìèœå. Äà ëè áèñòå ñàä
ìîãëè òî äà ïðîêîìåíòàðèøåòå? £åð îïòóæèâàëè ñó âàñ êàî «ñðïñêîã
íàöèîíàëèñòó». Î ÷åìó ¼å òó ðå÷?</b><br>
- Ðå÷ ¼å ñàìî î òîìå øòî ñàì âåž äóãî ãîâîðèî äà ¼å £óãîñëàâè¼à ñêëîíà
ïàäó è äà žå ïàñòè, òå äà Ñðáè ìîðà¼ó øòî ïðå äà ïî÷íó äà âîäå ðà÷óíà î
ñâîì æèâîòó èçâàí £óãîñëàâè¼å. È ñàìî òî ¼å ó ïèòàœó, íåìà íè÷åãà âèøå.
Òèòîèçìó ñó îâàêâå èäå¼å êàêâå ñó ìî¼å ¼àêî ñìåòàëå, ¼åð ñå êîáà¼àãè
çàëàãàî çà £óãîñëàâè¼ó, àëè çà ñâàêó íåâîšó ó œî¼ ðåäîâíî ¼å êðèâèî
Ñðáè¼àíöå, òî ¼åñò Ñðáå èç Ñðáè¼å. Ãðóáî êàçàíî, £îñèï Áðîç ¼å
£óãîñëàâè¼ó æåëåî äà âèäè êàî çåìšó áåç Ñðáà èç Ñðáè¼å è êàä ãîä ¼å
ìîãàî äà èõ ëèøè íåêîã ïðàâà, îí ¼å òî ñïðîâîäèî, ðå å ïðåêî Õðâàòà è
Ñëîâåíàöà, a ÷åøžå ïðåêî äðóãèõ Ñðáà, ïðå ñâåãà ïðåêî Öðíîãîðàöà.<br>
Ìîãàî áèõ ðåžè äà £îñèï Áðîç è ¼à íèñìî ãèíóëè îä óçà¼àìíèõ ñèìïàòè¼à,
èàêî ñó íàì äîìåòè áèëè ðàçëè÷èòè, ¼åð ¼å îí ìåíå ìîãàî óáèòè, à ¼à
œåãà íèñàì. Îí ¼å 25. îêòîáðà 1969. ó ¼åäíîì ãîâîðó ó Çðåœàíèíó ìåíå
íàïàî çáîã äðàìå Êàä ñó öâåòàëå òèêâå, êî¼ó, íàðàâíî, íè¼å íè ÷èòàî íè
ãëåäàî ó £óãîñëîâåíñêîì äðàìñêîì ïîçîðèøòó, è îíà ¼å èñòîã äàíà ïðåä
øåñòó ðåïðèçó ñêèíóòà ñ ðåïåðòîàðà. Íàñòàëà ¼å ïàêëåíà äðåêà ïðîòèâ
òàêîçâàíîã öðíîã òàëàñà ó êœèæåâíîñòè è êóëòóðè, è ïðîòèâ ãîëîîòî÷àíà,
íàðàâíî, è òî ñå ïðå ñâåãà îäíîñèëî íà ñðïñêó êóëòóðó, êî¼à ¼å, ñâå ó
ñâåìó, èïàê áèëà íà¼ðàçâè¼åíè¼à. À îíäà ¼å øåô ñðïñêîã Ñàâåçà êîìóíèñòà
Ìàðêî Íèêåçèž, êî¼è ¼å âàæèî çà ëèáåðàëíîã ïîëèòè÷àðà, äà áè ñå óâóêàî
Áðîçó ó îíî øòî ó îâîì ðàçãîâîðó íå áèñìî ñïîìèœàëè, òîìå äîñîëèî
ðåêàâøè, îïåò ó íåêîì ¼àâíîì ãîâîðó, äà îâàêâå ñòâàðè êàî øòî ¼å ìî¼à
äðàìà ïðåäñòàâšà¼ó êëàñíó è íàöèîíàëíó èçäà¼ó. È òî ¼å çàòèì, êëàñíà è
íàöèîíàëíà èçäà¼à, ïîñòàëî ôîðìóëà êî¼îì ñó ìè ó íàñòàâêó âèøå ãîäèíà
äðàëè êîæó è êî¼à ñå ó îíèì äâåìà òà÷êàìà íàøëà è ó ìîì äîñ¼åó êàî
ëàæíè ðàçëîã çà ïîëèöè¼ñêî ïðàžåœå.<br>
Ó ìî¼î¼ êœèçè Öðâåíî è ïëàâî (Áåîãðàä, ÍÈÍ, 2001), êî¼à ¼å ïî
êîíöåïöè¼è ñëè÷íà Ìà¼ñòîðñêîì ïèñìó, î ïðåòïîñòàâêàìà äà žå £óãîñëàâè¼à
ïðîïàñòè è äà Ñðáè ìîðà¼ó äà ñå îêðåíó ê ñåáè, ãîâîðèî ñàì ó âèøå
íàâðàòà. Ïîñåáíî âàì ñêðåžåì ïàæœó íà èç¼àâó ó «Áîðáè» äàòó ïîâîäîì
èçáè¼àœà ñóêîáà ó Ñëîâåíè¼è è Õðâàòñêî¼ 1990. è íà ìî¼ îáèìíè¼è ÷ëàíàê
ó ÍÈÍ-ó ïîâîäîì Ìèëîøåâèžåâîã ïðîãëàøåœà òðåžå £óãîñëàâè¼å 1992.
ãîäèíå. Œèõîâè íàñëîâè äîñòà ñó ðå÷èòè: „£óãîñëàâè¼à ¼å ïðîïàëà“ (120.
ñòð.) è „Òðåžè æèâîò îïàñíå îïñåíå“ (156. ñòð.).<br>
Ó ìàðòó 1990. ó Áåîãðàäó ñó èçáèëå âåëèêå äåìîíñòðàöè¼å ïðîòèâ
Ìèëîøåâèžåâîã ðåæèìà, íà¼ïðå ¼åäíà íà Òðãó Ðåïóáëèêå äåâåòîã, ó
îðãàíèçàöè¼è Ñðïñêîã ïîêðåòà îáíîâå, ó êî¼î¼ íèñàì ó÷åñòâîâàî, ïà
çàòèì, ó íàñòàâêó îâå, äðóãà, ñòóäåíòñêà, íà Òåðàçè¼àìà èñïðåä õîòåëà
«Ìîñêâå». Ó íîžè èçìå ó 12. è 13. ìàðòà ìî¼è ïðè¼àòåšè Âëàäåòà
£àíêîâèž, Ãî¼êî €îãî è ¼à, ñâà òðî¼èöà ñà æåíàìà, ñåäåëè ñìî íà ñïðàòó
ðåñòîðàíà „Ìîñêâå“ è êðîç âåëèêè ïðîçîð ãëåäàëè è ñëóøàëè ãîâîðíèêå,
êî¼è ñó ñå ïðåä ìàñîì îä 50 õèšàäà šóäè íåïðåêèäíî ñìåœèâàëè. £åäíîã
òðåíóòêà èç ìàñå ñó ïîâèêàëè: „Ãäå ñó àêàäåìèöè!“ Ìî¼è ïðè¼àòåšè ñó òî
ñõâàòèëè êàî äà ïîçèâà¼ó ìåíå è òàêîðåžè ìå èçãóðàëè íà ãîâîðíèöó. È ¼à
ñàì, îêî 1 ñàò ïîñëå ïîíîžè 13. ìàðòà, îòïðèëèêå èçãîâîðèî äà
ïðèñóñòâó¼åìî ðàñïàäó £óãîñëàâè¼å è äà ìëàäè šóäè, àêî íåêî óñõòåäíå äà
èõ ïîøàšå ó Õðâàòñêó èëè íåêóä äðóãäå äà ¼å áðàíå è îæèâšàâà¼ó, òðåáà
äà çíà¼ó äà òî íè¼å œèõîâ ïîñàî. £óãîñëàâè¼à ¼å ïðîïàëà è íåìà ¼î¼
ïîâðàòêà. È ìè òðåáà äà ñå îêðåíåìî, ðåêàî ñàì, Ñðáè¼è, êî¼à ¼å íàøà
ïðàâà îòàŸáèíà, à íå äà ïðîëèâàìî êðâ, ñâî¼ó è òó ó, çà íåøòî øòî ¼å
âåž íåñòàëî. ×óî ñàì äà ¼å ïàðòè¼ñêè ëèñò «Áîðáà» êðîç äâà-òðè äàíà,
èçìå ó îñòàëèõ ãîâîðíèêà, ïîìåíóëà è îâ༠ìî¼ íàñòóï – ÷ëàíàê, äîäóøå,
íèñàì âèäåî – è äà ¼å ðåêëà äà ìè ¼å ïóáëèêà çáîã òèõ ðå÷è çâèæäàëà. Ó
îíî¼ òðåìè ¼à çâèæäóêå íèñàì ÷óî, àëè àòìîñôåðà ¼å, òîëèêî ¼åñàì
ïðèìåòèî, áèëà äîñòà õëàäíà.<br>
Åòî, òî ¼å îíî øòî ñó îíè, áàð êàä ñàì ¼à ó ïèòàœó, íàçèâàëè
íàöèîíàëèçìîì, è òî îíèì ìàëèãíèì, øîâèíèñòè÷êèì, êî¼è îáóõâàòà è
íàíîøåœå çëà äðóãèìà ñàìî çàòî øòî íèñó òâî¼å íàðîäíîñòè. ×èì òè
ïðîãîâîðèø î òîìå äà ó îâîìå ñâåòó ïîñòî¼è è Ñðáè¼à è äà œåíî ïîñòî¼àœå
çàõòåâà äà ¼î¼ ñå ïîñâåžó¼å ïàæœà, ãðàêíå ñå, è ó òàêîçâàíî¼ äðóãî¼
Ñðáè¼è è íà Çàïàäó, êî¼è ñå, íà îáåìà ñòðàíàìà, ó íàøèì ïîñëîâèìà äîñòà
çàñíèâà¼ó íà íåîòèòîèçìó, äà ¼å òî îïàñaí ñðïñêè íàöèîíàëèçàì. À âåž
àêî ïðîãîâîðèø è î Ãîëîì îòîêó, êàî äà œåãîâå ¼îø æèâå ðåòêå æðòâå íèñó
ñòàðöè îä îñàìäåñåò è äåâåäåñåò ãîäèíà, óëåžåø ó àìåðè÷êó âàðè¼àíòó
îïñåñèâíå è ïàðàíîèäíå ðóñîôîáè¼å, êî¼à áè òå ïðîñòî èñòóöàëà ó àâàíó
êàî ëåê çà ñâî¼ó ïîëèòè÷êó ìèãðåíó.<br>
<b>À ãäå áèñòå âè âèäåëè ðåøåœå çà Êîñîâî è Ðåïóáëèêó Ñðïñêó? </b><br>
- Òî ¼å ¼åäíî ïîëèòè÷êî ïèòàœå, çà êî¼å íèñàì íàäëåæàí. £à ïðîñòî íå
æåëèì î òîìå äà ãîâîðèì, çàòî øòî ñå çà ïîëèòè÷êà ïèòàœà èíòåðåñó¼åì
ñàìî êàî îáè÷àí ÷èòàëàö íîâèíà. À òî, ïðåòïîñòàâšàì, íè¼å äîâîšíî çà
îçáèšàí ðàçãîâîð. Íàðàâíî, ¼à ñàì çà òî äà è Êîñîâî è Ðåïóáëèêà Ñðïñêà
áóäó óç Ñðáè¼ó, àëè êàêî áè òî áèëî ìîãóžå, çàèñòà íå çíàì. Ìàäà êàä ñó
ó ïèòàœó Õåðöåãîâöè èç Ðåïóáëèêå Ñðïñêå, ïîìàëî ñå áðèíåì øòî íåäîâîšíî
ðàçóìå¼ó êàä Ñðáè¼àíöè êðèòè÷êè ãîâîðå î Âóêîâî¼ ¼åçè÷êî¼ ðåôîðìè è î
Öâè¼èžåâèì åòíîëîøêèì òåîðè¼àìà, êî¼å ñó íàìà, óç îíå ïîçíàòå çíà÷à¼íå
íàó÷íå äîáèòè, äîíåëå è íåìàëå íåâîšå. Íå ìèñëèì äà ¼å ó ïîãëåäó êî¼è
ìå çàíèìà ó Ðåïóáëèöè Ñðïñêî¼ áàø èñòî êàî ó Öðíî¼ Ãîðè, ãäå ïîñòî¼è è
Äóêšàíñêà àêàäåìè¼à. Aëè èìà è íåêèõ ñëè÷íîñòè, íåêå ñìåøíå áàõàòîñòè è
íàäìåíîñòè, êî¼å ó šóäèìà ïðåïðå÷ó¼ó ïîçèòèâíó êðèòè÷íîñò, è òî ìåíå
ïîìàëî çàáðèœàâà.<br>
<b>Ðåêëè ñòå äà ñòå ó ïîëèòèöè îáè÷àí ãðà àíèí êî¼è ÷èòà íîâèíå. Äà ëè
ñå òî îäíîñè è íà ïîëèòè÷êà ïèòàœà êàî òàêâà? Íè¼å ëè ïèñàö, êî¼è ¼å
¼àâíà ëè÷íîñò, ïîçâàí äà ó ¼àâíîñòè ãîâîðè è î ïîëèòèöè? Êàêâó èìàòå
ïðåäñòàâó î ïèñöó êàî ¼àâíî¼ ëè÷íîñòè è î œåãîâî¼ óëîçè ó ïîëèòè÷êî¼
¼àâíîñòè?</b><br>
- £à íå âèäèì äîáðîã ïèñöà êàî ÷îâåêà êî¼è ¼å óñïåøàí ó ïîëèòè÷êî¼
¼àâíîñòè. Ìèñëèì äà îí òó íå óìå íà¼áîšå äà ñå ñíàëàçè. Îíî øòî ñàì
èç¼àâšèâàî äà ñå ãàäèì ïîëèòèêå îñòà¼å çà ìåíå ó âàæíîñòè è äàí-äàœè.
£åð êàä ïîíåêàä èçðåêíåì ìèøšåœå è î íåêîì ïîëèòè÷êîì ïèòàœó, êàî îâî
ñàä î Êîñîâó è Ðåïóáëèöè Ñðïñêî¼, îíî ìè ¼å íà¼÷åøžå èçíó åíî. Ìåíè ¼å
ðàçãîâîð ñ âàìà èíòåðåñàíòàí çàòî øòî âèäèì äà ïîçíà¼åòå îíî î ÷åìó
æåëèòå äà ðàçãîâàðàìî, à òî ¼å ìî¼å ïèñàœå, è óìåòå î œåìó äà
ðàçìèøšàòå, áåç îáçèðà íà ìîãóžó ðàçëè÷èòîñò ó ìèøšåœèìà. À šóäè êî¼è
ìå íà¼÷åøžå ñïîïàäà¼ó çà íîâèíñêå ðàçãîâîðå óãëàâíîì âðëî ìàëî çíà¼ó
øòà ñàì ðàäèî è îíäà èì íå ïðåîñòà¼å íèøòà äðóãî íåãî äà ìå ïèòà¼ó î
ïîëèòèöè. £åäíîì ìè ñå äåñèëî äà ìå ¼å ìëàäà ðàäèî-íîâèíàðêà, äîê ñìî
÷åêàëè óêšó÷èâàœå ó êóëòóðíó åìèñè¼ó, óïèòàëà: «Ìîëèì âàñ, êàæèòå ìè,
øòà ñòå âè îíî, áåøå, íàïèñàëè?» È îíäà îíà íåìà ñà ìíîì î ÷åìó äðóãîì
äà ðàçãîâàðà íåãî î íåâàæíèì è ïðîëàçíèì ïîëèòè÷êèì äîãà à¼èìà, êî¼å ¼à
ìîæäà è íå ïîçíà¼åì.<br>
<b>Âè ñòå ÷åñòî è îïøèðíî ãîâîðèëè î ¼åçèêó è î äè¼àëåêòèìà. Âàø îäíîñ
ïðåìà ñàâðåìåíîì êœèæåâíî¼åçè÷êîì ñòàíäàðäó äîíåêëå ïîäñåžà íà îäíîñ
Ñòàíêîâèžà ïðåìà áåîãðàäñêîì ñòèëó ïî÷åòêîì XX âåêà. À œåãà ñó,
ïðèçíà¼óžè ìó „ñàìîíèêàî òàëåíàò“ è „èñòî÷íî îñåžàœå“ ó êœèæåâíîñòè, ó
èñòî âðåìå êðèòèêîâàëè çáîã íåñòàíäàðäíîã, „íåãðàìàòè÷êîã ¼åçèêà“,
„ð àâîã ðåäà ðå÷è“ è „ñëàáå êîìïîçèöè¼å“. Ñàäà ñå Áîðà Ñòàíêîâèž ãëåäà
êàî ¼åäàí îä íà¼âåžèõ ñðïñêèõ ïèñàöà. Î ÷åìó ¼å òó, çàïðàâî, ðå÷? Äà ëè
ïðå ñâåãà î ¼óæíî¼ Ñðáè¼è, îäíîñíî î „êîëîíè¼àëíî¼ Ñðáè¼è“ ó ¼åçè÷êîì
ïîãëåäó, êàêî ïèøåòå ó Ìà¼ñòîðñêîì ïèñìó, ãäå öèòèðàòå è èçðåêó «Øòî
¼óæíè¼å, òî òóæíè¼å»? Èëè ¼å îïžåíèòî ó ïèòàœó îäíîñ öåíòðà ïðåìà
ïåðèôåðè¼è?</b><br>
- Ìîãóže ¼å äà ¼å ðå÷ î ïåðèôåðè¼è. Àëè ¼óæíà Ñðáè¼à ñå íàëàçè ó
ñðåäœî¼ Ñðáè¼è, à ñòèöà¼åì îêîëíîñòè âåžè äåî Ñðáè¼å ñå ëèíãâèñòè÷êè
íàøàî íà ïåðèôåðè¼è è ñðïñêîõðâàòñêîã è ñðïñêîã ¼åçèêà. È ñàäà, êàä ñå
íåêàäàøœà ñðåäèøœèöà ñðïñêîõðâàòñêîã ¼åçèêà, Õåðöåãîâèíà, Áîñíà è Öðíà
Ãîðà, ïðåäâî åíà âåž îñàìîñòàšåíîì Õðâàòñêîì, îáðåëà ó íîâèì è ïîñåáíèì
äðæàâàìà, êî¼å ñå çàëàæó çà èçäâî¼åíå è ïîñåáíå ¼åçèêå, ïèòàì ñå ãäå ñå
íàëàçè Ñðáè¼à. Íàøà íàóêà î ¼åçèêó, êî¼à íåìà ìíîãî ñìèñëà çà âèçè¼å
áóäóžíîñòè, çàëàæå ñå äà Ñðáè¼à îñòàíå òó ãäå ñå íàøëà, áðàíåžè îíî øòî
ïðîïàäà, çà ÷è¼ó îäáðàíó íåìà íèêàêâîã èíòåðåñà, è ñà áóäóžíîøžó äà
ïîñòàíå ¼åçè÷êà êîëîíè¼à çåìšèöà êî¼å ñó áåç ñíàãå çà ïðåäâîäíè÷êó
óëîãó. Tî, áî¼èì ñå, íàìà íå îáåžàâà áîãçíà øòà, äà íå êàæåì äà íàì è
âåîìà îïàñíî ïðåòè, ìîæäà ÷àê äî íåñòàíêà ñ ëèöà Çåìšå. £åð ó Àôðèöè è
Àçè¼è èìà ìíîãî íàðîäà áåç êîäèôèêîâàíîã ¼åçèêà, ïà íåêàêî îïñòà¼ó. Àëè
íåêè, ìîæå áèòè, è íåñòà¼ó. Jà òàêâó ñóäáèíó ìî¼î¼ çåìšè íå áèõ
ïðåïîðó÷èî. Çàòî ñìàòðàì äà ñðïñêà íàóêà î ¼åçèêó òðåáà äà ïðåñòàíå äà
ñå áàâè îíîì ïðåòïîñòàâšåíîì áèâøîì ñðåäèøœèöîì ñðïñêîõðâàòñêîã ¼åçèêà
è äà ñå, çà ñâî¼å äîáðî, áåç èíàžåœà ñ îêîëèíîì, îêðåíå ê ñåáè. È äà
ñâî¼å ëèíãâèñòè÷êå îäëóêå äîíîñè íà îñíîâè ñîïñòâåíîã ¼åçèêà, ìà êàêàâ
îí áèî è ìà øòà ñå ó ñàäàøœî¼ íàóöè î œåìó ìèñëèëî.<br>
<b>Øòà òî, êîíêðåòíî, çíà÷è? Äà ëè áèñòå âè ó áóäóžó êîäèôèêàöè¼ó
ñðïñêîã ¼åçèêà óêšó÷èëè ñàìî àêöåíàò è ëåêñèêó ¼óæíå Ñðáè¼å? Èëè áè ñå
òó íàøëå è îíå ìîðôîëîøêå è ñèíòàêñè÷êå ñòðóêòóðå êî¼å ñå ñàäà
ðàçëèêó¼ó îä ñòàíäàðäà è âåž ïîëàêî ïðåëàçå ó ñóñåäíå ¼åçèêå?</b><br>
- Ñ îïðîøòåœåì, ¼à ñàì ¼åçè÷êè ìèñëèëàö, à íèñàì íè ¼åçè÷êè ñòðó÷œàê íè
íàó÷íèê. Ñòîãà ñå íèêàêî íå áèõ óñóäèî äà ñòðó÷œàöèìà è íàó÷íèöèìà
äà¼åì èíñòðóêöè¼å øòà êîíêðåòíî òðåáà äà ðàäå. £à ñàìî ñìàòðàì äà ñå
ñðïñêà ëèíãâèñòèêà, êî¼à ñå, ïîä îêðèšåì Áåîãðàäñêîã óíèâåðçèòåòà è
Ñðïñêå àêàäåìè¼å íàóêà, íà¼âåžèì äåëîì ðàçâè¼à ó Áåîãðàäó, ìîðà äà ñå
ïðå ñâåãà áàâè íåãîâàœåì ¼åçèêà Ñðáè¼å, à íå êîáà¼àãè íåêàêâîì öåëèíîì
ñðïñêîã èëè ñðïñêîõðâàòñêîã ¼åçèêà, çàëàçåžè ïðèòîì ó òó å äðæàâíå
àòàðå. Íà ò༠ïðåâàðíè íà÷èí ó Ñðáè¼ó ñå óâîäè, äà êàæåì, öðíîãîðñêè
ñìèñàî ¼åçèêà, à îâî øòî ïîñòî¼è êîä íàñ çàáîðàâšà è ÷àê íèïîäàøòàâà.
Îâàêàâ çàõòåâ ¼å óòîëèêî ëîãè÷íè¼è øòî ñó íîâå äðæàâå çà ñâî¼å îäâî¼åíå
¼åçèêå îñíîâàëå è îäãîâàðà¼óžå íàó÷íå óñòàíîâå. Äàêëå, íå ìîæå ñå
Ñðáè¼à è äàšå áðèíóòè o Öðíoj Ãîðè, èëè î Áîñíè è Õåðöåãîâèíè, à
ïîãîòîâó î Õðâàòñêî¼, íåãî ìîðà, ïðå ñâåãà è èçíàä ñâåãà, îáàâšàòè
ïîñëîâå ó ñîïñòâåíî¼ êóžè, ïà òåê îíäà, àêî ¼å ó ìîãóžíîñòè, ïîìàãàòè
äðóãèìà (àêî îíè òî æåëå!).<br>
À ¼à íèêàä íèñàì íè ðåêàî äà ñó òî ðàçëè÷èòè ¼åçèöè, íåãî ¼åäàí òå
èñòè, êî¼è ¼å, ìå óòèì, íà¼âåðîâàòíè¼å, ó ðàñïàäó. Íîâå äðæàâå êîðèñòå
ñâî¼å ïðàâî äà î ¼åçè÷êîì ïèòàœó îäëó÷ó¼ó îíàêî êàêî œèìà îäãîâàðà è
íèêî ñà ñòðàíå íå ñìå äà èì ñå ìåøà. Îíî øòî ñå ñâî¼åâðåìåíî äåñèëî íà
Ñêàíäèíàâñêîì ïîëóîñòðâó, êàäà ñå ¼åäàí ñêàíäèíàâñêè ¼åçèê ðàñïàî íà
òðè, íà øâåäñêè, äàíñêè è íîðâåøêè, ïî ñâî¼ ïðèëèöè äåñèžå ñå è êîä
íàñ. È ìè íà òî ìîðàìî äîáðî äà ðåàãó¼åìî. Ïðåä íåìèíîâíîøžó äîãà à¼à
êî¼å íå ìîæåìî ïðåäâèäåòè, ìîðàìî äà áóäåìî ñïðåìíè è çà íà¼ãîðå, à íå
äà ñå çàíîñèìî áëåñàâîì îïòèìèñòè÷êîì íàäîì äà ñå, âàšäà, íèøòà ëîøå
íåžå äåñèòè. Äåñèžå ñå; êàî øòî ñå âåž äåñèëî. Ïîëèòèêîì âåëèêèõ ñèëà
íàøà çåìšà äàíàñ íè¼å óãðîæåíà ñàìî íà Êîñîâó íåãî, ñ íåêèì ñëè÷íèì
ñöåíàðè¼åì, ìîæäà è ó Âî¼âîäèíè è ó ÑàíŸàêó. È àêî ñå íåøòî îä òîãà
äîãîäè, à ìè íå áóäåìî ñïðåìíè, øòà žå Ñðáè¼à, ñà ñâî¼èì äè¼àëåêòèìà íà
¼óãó, èñòîêó è ó ñðåäœåì äåëó çåìšå, íåáðèãîì óäàšåíèìà îä ñòàíäàðäíîã
¼åçèêà, ìîžè äà óðàäè? Ìîžè žå ñàìî äà ïîäâè¼åíà ðåïà ïîòïèøå äà ¼å
ïîñòàëà äóõîâíà êîëîíè¼à Öðíå Ãîðå.<br>
Íàó÷íèöè ó Ñðïñêî¼ àêàäåìè¼è íàóêà, óïðêîñ òåøêèì è òðàãè÷íèì
äîãà à¼èìà êî¼å ñìî äîæèâåëè, òâðäå äà ¼å ñâå ó íàøåì ¼åçèêó ¼åäíîì çà
ñâàãäà ðåøåíî. Íè¼å ðåøåíî. Íè¼å áèëî äîáðî ðåøåíî íè êàêî ¼å Âóê ïðå
ñòî ïåäåñåò ãîäèíà ðåøèî, ¼åð ¼å îä íàøèõ äè¼àëåêàòñêèõ ïîäðó÷¼à ñàìî
äîíåêëå ïîçíàâàî èñòîê íàøå çåìšå (è íè¼å ãà ó ëèíãâèñòè÷êèì
èñòðàæèâàœèìà óâàæàâàî), à ñðåäœè è ¼óæíè äåî óîïøòå íè¼å. À ñàäà ¼å
¼îø ãîðå.<br>
<b>£îø ìè íè¼å äîâîšíî ¼àñíî äà ëè âè çàõòåâàòå äà ñå ñòàíäàðäíè ¼åçèê
«ðàøèðè» ó äè¼àëåêòîëîøêîì ïîãëåäó (ïðå ñâåãà ïðåìà ¼óãó). Èëè
ïðåäëàæåòå ïðåêîäèôèêàöè¼ó ñðïñêîã ¼åçèêà êàî ¼åçè÷êîã ñèñòåìà? </b><br>
- £à ìèñëèì äà ñå íè çà øòà ó îâîìå ñâåòó íèêàäà íå ìîæå ðåžè äà ¼å
çàâðøåíî, ¼åð ¼å ñâå ó œåìó ó íåïðåêèäíîì êîìåøàœó è ìåœàœó. È ó òîì
ñìèñëó ìîðà äà ñå ìåœà è ãëåäàœå íà êœèæåâíè ¼åçèê. À øòà áè êîä íàñ
òðåáàëî áàø êîíêðåòíî ìåœàòè, íå óìåì äà êàæåì. Ìîæäà áè ÷àê, êàî øòî
ñòå ìàëî÷àñ íàïîìåíóëè, ñàñâèì äîâîšíå áèëå è íåêå ñêðîìíå àêöåíòîëîøêå
è ëåêñèêîëîøêå äîïóíå. Àëè è î òîìå áè îäëóêå äîíîñèëè ñòðó÷œàöè è
íàó÷íèöè, êî¼è žå òî äîáðî ðàäèòè ñàìî àêî, êàî øòî ñàì ðåêàî ó
ðåôåðàòó íà Ìå óíàðîäíîì ñêóïó ñëàâèñòà ó ñåïòåìáðó 2007. ó Áåîãðàäó
(êî¼è ¼å âàìà ïîçíàò), ïîñòî¼åžåì ¼åçèêó Ñðáè¼å ïðè ó ïðèñíè¼å. Àêî òå
ïðèñíîñòè íåìà, êàî øòî ¼å ñàäà íåìà, íåãî ñå íà ¼åçèê Ñðáè¼å ãëåäà ñà
ìðøòåœåì è ïðèêðèâåíèì ãà åœåì, íåžå íè çà íàñ íè çà œèõ áèòè äîáðî.
£åð íè òàêîçâàíè ñðïñêè ëèíãâèñòè íåžå ó òàêâèì îêîëíîñòèìà ó Ñðáè¼è
óæèâàòè ñèìïàòè¼å è ïîøòîâàœå, øòî áè êàî äðóãè šóäè æåëåëè, è ìîæäà žå
÷àê äîæèâåòè âðëî íåïðè¼àòíà èçíåíà åœà.<br>
<br>
<br>
<table>
<tbody>
<tr>
<td><span><a href="http://www.nspm.rs/prenosimo/" target="_blank">Ïðåíîñèìî </a></span></td>
</tr>
<tr>
<td width="100%">
<h1><a href="http://www.nspm.rs/prenosimo/trpimo-teror-gorstaka.html" target="_blank">Òðïèìî
òåðîð ãîðøòàêà</a> </h1>
</td>
<td width="100%" align="right"><a title="PDF" href="http://www.nspm.rs/pdf/prenosimo/trpimo-teror-gorstaka.pdf" rel="nofollow" target="_blank"><img alt="PDF" src="cid:part2.04010200.07040207@sarajlic.ca"></a> </td>
<td width="100%" align="right"><a title="Øòàìïà" href="http://www.nspm.rs/prenosimo/trpimo-teror-gorstaka/stampa.html" rel="nofollow" target="_blank"><img alt="Øòàìïà" src="cid:part3.01030601.09040906@sarajlic.ca"></a> </td>
<td width="100%" align="right"><a title="Åë. ïîøòà" href="http://www.nspm.rs/component/option,com_mailto/link,aHR0cDovL3d3dy5uc3BtLnJzL3ByZW5vc2ltby90cnBpbW8tdGVyb3ItZ29yc3Rha2EuaHRtbA==/tmpl,component/" target="_blank"><img alt="Åë. ïîøòà" src="cid:part4.01070302.05090208@sarajlic.ca"></a> </td>
</tr>
</tbody>
</table>
<table>
<tbody>
<tr>
<td colspan="2" valign="top" width="70%"><span><br>
</span></td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2" valign="top">÷åòâðòàê, 29.
îêòîáàð 2009. </td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2" valign="top"><br>
</td>
</tr>
</tbody>
</table>
<br>
<br>
<hr>Get a great deal on Windows 7 and see how it works the way you
want. <a href="http://go.microsoft.com/?linkid=9691812" target="_blank">Check out
the offers on Windows 7now.</a>
</div>
</div><br>